इन्सुली रानभाज्या महोत्सवाला विक्रमी प्रतिसाद; महिला उद्योजकतेला मिळाली नवी वाट
सौ. वेदिका परब यांचा महाराष्ट्रासह देशभर उपक्रम नेण्याचा संकल्प; युवा नेते विशाल परब यांचा रानभाज्यांना ‘ग्लोबल मार्केट’ मिळण्याचा विश्वास
सावंतवाडी : कोकणच्या लाल मातीत, डोंगरदऱ्यांच्या कुशीत आणि निसर्गाच्या सान्निध्यात उगवणाऱ्या रानभाज्यांना आता स्थानिक स्वयंपाकघरातून मोठ्या बाजारपेठेपर्यंत नेण्याची नवी दिशा मिळताना दिसत आहे. पारंपरिक खाद्यसंस्कृती, रानभाज्यांचे महत्त्व आणि कोकणातील महिलांचे पाककौशल्य यांचा सुंदर संगम घडविणाऱ्या इन्सुली येथील रानभाज्या महोत्सवाला विक्रमी प्रतिसाद मिळाला.
महोत्सवात विविध प्रकारच्या रानभाज्या तसेच त्यापासून तयार केलेल्या पारंपरिक पाककृतींचे प्रदर्शन करण्यात आले. महिलांनी आपल्या पारंपरिक पाककौशल्यातून तयार केलेल्या विविध पदार्थांनी उपस्थितांची मने जिंकली. या उपक्रमामुळे महिलांना आपल्या कौशल्याचे प्रदर्शन करण्यासाठी व्यासपीठ मिळालेच; शिवाय त्यांच्या पारंपरिक ज्ञानाला व्यवसायाची आणि उत्पन्नाची जोड देण्याची नवी संधीही निर्माण झाली.
“इन्सुलीपुरता हा उत्सव मर्यादित राहणार नाही” – वेदिका परब
युवा सामाजिक कार्यकर्त्या सौ. वेदिका विशाल परब यांनी महोत्सवाला मिळालेल्या प्रतिसादाबद्दल समाधान व्यक्त केले. हा उपक्रम केवळ इन्सुली किंवा सावंतवाडीपुरता मर्यादित न ठेवता भविष्यात महाराष्ट्रासह देशभर पोहोचविण्याचा संकल्प त्यांनी व्यक्त केला. त्या म्हणाल्या, “कोकणच्या मातीत निसर्गाने आपल्याला रानभाज्यांची समृद्ध परंपरा दिली आहे. या रानभाज्या केवळ घरच्या स्वयंपाकघरापुरत्या मर्यादित न राहता त्यांना व्यापक ओळख मिळाली पाहिजे. याच माध्यमातून ग्रामीण भागातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याची मोठी संधी आहे.”
“महिलांच्या पारंपरिक पाककलेला योग्य व्यासपीठ, प्रशिक्षण, आधुनिक पॅकेजिंग आणि बाजारपेठ मिळाली, तर अनेक महिला स्वतःचा व्यवसाय उभा करू शकतात. इन्सुलीतील महोत्सवाला मिळालेला प्रतिसाद ही पुढील वाटचालीची प्रेरणा आहे. हा उपक्रम महाराष्ट्रासह देशातील विविध भागांत पोहोचविण्यासाठी प्रयत्न केले जातील,” असे त्यांनी सांगितले.
“रानभाज्यांना ग्लोबल मार्केट मिळू शकते” – विशाल परब
भाजपचे युवा नेते विशाल प्रभाकर परब यांनी रानभाज्यांकडे केवळ पारंपरिक खाद्यपदार्थ म्हणून न पाहता त्यामध्ये मोठी आर्थिक, व्यावसायिक आणि निर्यातीची क्षमता असल्याचे सांगितले. ते म्हणाले, “कोकणातील रानभाज्या ही निसर्गाची अमूल्य देणगी आहे. त्यांचे योग्य संशोधन, दस्तऐवजीकरण, प्रक्रिया, पॅकेजिंग आणि मार्केटिंग केले, तर या नैसर्गिक संपत्तीला देश-विदेशात मोठी बाजारपेठ मिळू शकते.”
“आज नैसर्गिक, पारंपरिक आणि आरोग्यदायी खाद्यपदार्थांना मोठी मागणी आहे. त्यामुळे कोकणातील रानभाज्यांसाठी ही योग्य संधी आहे. ग्रामीण महिलांच्या पारंपरिक ज्ञानाला आधुनिक तंत्रज्ञान आणि डिजिटल मार्केटिंगची जोड दिल्यास रोजगाराच्या संधी निर्माण होण्यासोबतच मोठे व्यवसाय उभे राहू शकतात. यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल आणि कोकणच्या खाद्यसंस्कृतीला देश-विदेशात ओळख मिळेल,” असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
महिलांसाठी सावंतवाडीत आठवडा बाजार उभारण्याचा प्रयत्न
सावंतवाडी पंचायत समितीचे उपसभापती गौरव मुळीक यांनी या उपक्रमाचे कौतुक केले. स्थानिक महिलांनी तयार केलेल्या रानभाज्या, पारंपरिक खाद्यपदार्थ आणि घरगुती उत्पादनांना कायमस्वरूपी बाजारपेठ मिळावी, यासाठी सावंतवाडीत आठवडा बाजार सुरू करण्यासाठी प्रयत्न करण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले.
महिलांच्या उत्पादनांना थेट ग्राहक उपलब्ध झाल्यास त्यांच्या उत्पन्नात वाढ होण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे आठवडा बाजाराची संकल्पना प्रत्यक्षात आल्यास या उपक्रमाला आणखी मोठी आर्थिक दिशा मिळण्याची शक्यता आहे.
महोत्सवाला विविध क्षेत्रातील मान्यवरांची उपस्थिती लाभली. यावेळी डॉ. विजय दळवी, सहयोगी अधिष्ठाता, नितीन एकनाथ राऊळ, जिल्हा परिषद सदस्य, इन्सुली, सदाशिव विठ्ठल राणे, पंचायत समिती सदस्य, महेश शिवाजी सावंत, अध्यक्ष, विद्या विकास मंडळ, इन्सुली, सचिन दळवी, उपाध्यक्ष, विद्या विकास मंडळ, इन्सुली, माजी शिक्षण सभापती गुरुनाथ पेडणेकर, खजिनदार सदानंद कोरगावकर; महेंद्र पालव; साईनाथ राणे; मुख्याध्यापक शेवाळे सर; अजय कोठावळे, पालव मॅडम यांच्यासह अन्य मान्यवर उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन सौ. गौरवी पेडणेकर मॅडम व शुभम धुरी यांनी केले. डॉ. विजय दळवी यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. मान्यवरांनी या उपक्रमाचे कौतुक करत कोकणातील पारंपरिक खाद्यसंस्कृतीचे जतन, रानभाज्यांचे संवर्धन आणि स्थानिक महिलांच्या कौशल्याला बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे ही काळाची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले.
रानभाजीपासून महिला उद्योजकतेपर्यंत…
इन्सुलीतील या महोत्सवाने एक महत्त्वाचा संदेश दिला आहे, कोकणच्या रानात उगवणारी रानभाजी ही केवळ खाद्यपदार्थ नाही; ती परंपरा, आरोग्य, रोजगार आणि अर्थकारणाची संधी आहे. रानभाज्यांचे संवर्धन, त्यांच्या गुणधर्मांवर संशोधन, आधुनिक प्रक्रिया तंत्रज्ञान, आकर्षक पॅकेजिंग आणि प्रभावी मार्केटिंग यांची सांगड घातल्यास या नैसर्गिक संपत्तीला मोठी बाजारपेठ मिळू शकते. त्याचबरोबर ग्रामीण महिलांच्या पारंपरिक ज्ञानाला व्यावसायिक रूप देऊन ‘घरगुती पाककलेपासून महिला उद्योजकतेपर्यंत’चा प्रवास घडवता येऊ शकतो.
त्यामुळे इन्सुलीचा रानभाज्या महोत्सव हा केवळ चव, परंपरा आणि खाद्यसंस्कृतीचा उत्सव न ठरता कोकणातील महिलांच्या स्वावलंबनाला नवी दिशा देणारा आणि रानभाज्यांना स्थानिक बाजारपेठेतून जागतिक बाजारपेठेपर्यंत नेण्याची क्षमता दाखवणारा महत्त्वपूर्ण उपक्रम ठरला आहे.
Subscribe to my channel
